« نامه‌ی جمعی از نخبگان به رییس رسانه‌ی ملی | صفحه‌ی اصلی | درباره‌ی الی »

درباره‌ی دروغ

January 25, 2009


در اسلام دروغ مصلحت‌آمیز مجاز دانسته شده است. مثلا اگر كسی بخواهد به ناحق فرد بی‌گناهی را به قتل برساند و آن فرد در جایی مخفی شده باشد كه شما از آن اطلاع دارید، در این صورت می‌توانید آن را انكار كنید و به دروغ بگویید كه من از محل اختفای آن فرد بی‌اطلاعم. در اینجا شبهه‌ای مطرح می‌شود و آن این است كه اگر احكام اخلاقی در اسلام مطلق هستند، از جمله اینكه: دروغگویی مطلقا ناپسند است، پس چگونه اسلام اجازه می‌دهد كه در اینگونه موارد، دروغ بگوییم؟! و چگونه حتی از نظر فقهی در مواردی راست گفتن حرام می‌شود و دروغ گفتن، واجب! آیا این به معنای نسبی دانستن احكام و قضایای اخلاقی نیست؟!
پاسخ برخی از صاحب‌نظران همچون حضرت استاد مصباح یزدی(دامت بركاته) این است كه اصلا ما قضیه «راستگویی به طور مطلق خوب است و دروغگویی به طور مطلق بد است» را قبول نداریم و در اسلام هم چنین حكمی وجود ندارد. آنچه عقل و شرع حكم می‌كنند این است كه «راستگویی مفید برای جامعه» خوب است و «دروغگویی مضر به حال جامعه» بد است. بنابراین موضوع این دو قضیه اخلاقی، از ابتدا مقید است نه مطلق، و اگر هر قضیه را با همان موضوع مقیدش در نظر بگیریم، مطلق است. پس آنچه در نظر عقل و شرع موضوع بالذات این قضایاست، مقید است. ولی آنچه در نظر مسامحی عرفی به عنوان موضوع تلقی شده،‌ مطلق توهم شده است و همین توهم منشا شبهه فوق شده است.

«محسن غرویان(از شاگردان استاد مصباح یزدی)- هفته‌نامه‌ی شهروند امروز- شماره‌ی ۴۴»


پی‌نوشت: هفتان فیلتر شد!

لينک مطلب | 8:27 PM