« دشمن ما | صفحه‌ی اصلی | نجدی ، داستان نويس يا شاعر ؟ »

نگاهی به کتابی که اسم نداشت

August 27, 2003

احمد غلامي نويسنده ، منتقد و روزنامه نگار فعالي است . بيش از بيست سال كار مطبوعاتي انجام داده است و در عرصه نقد ادبي در مطبوعات همواره فعال بوده است . طي سالهاي اخير نيز در جريان جشنواره ها و جوايز ادبي معمولا نقش پررنگي را ايفا كرده است و اغلب در ميان داوران جاي داشته است . وي در حال حاضر دبير سرويس ادب و هنر روزنامه شرق مي باشد .
فعلا اسم ندارد آخرين اثر او است كه شامل 14 داستان كوتاه با موضوع عشق و جنگ مي باشد . اثر آخر غلامي قرار نيست يك شاهكار باشد و تحولي در جامعه ادبي كشور ايجاد نمايد - هرچند كه مدتها است خوانندگان جدي ادبيات از خواندن چنين اثري محروم هستند – و به نظر مي رسد غلامي خود نيز بر اين موضوع تاكيد داشته است . فعلا اسم ندارد قرار است مجموعه اي باشد از تعدادي داستان متوسط و چهار تا پنج داستان خوب كه خواننده را هرگز عصباني يا خسته نمي كند و او را از مجموعه اي كه خوانده است راضي نگه مي دارد .
غلامي در اين مجموعه خود را به عنوان نويسنده اي تجربه گرا معرفي مي كند كه نمي خواهد با استفاده مكرر از قالبهاي يكسان و تكراري و نخ نما شده خود را محدود نمايد . فعلا اسم ندارد مجموعه اي است از داستانهايي پيشا مدرن ، مدرن و حتي پست مدرن . اما دلبستگي غلامي در خلق تصاويري رئال و معرفي خود به عنوان نويسنده اي واقع گرا در اين اثر انكار ناپذير است . اثر آخر غلامي را شايد بتوان به كارگاه داستان نويسي تشبيه كرد كه قرار است به بررسي فرمها و قالبهاي متفاوت داستان كوتاه بپردازد . شايد غلامي با اين اثر قصد داشته است تا خود و خوانندگانش را براي ارايه كاري خاص در آينده آماده سازد و بهرين فرم و قالبي را كه يك نويسنده مي تواند در آن تبحر داشته باشد از طريق اين مجموعه بشناسد .
اما آنچه اثر غلامي را از آثار مشابه متمايز مي كند و به داستانهايش تشخص مي بخشد نوع نگاه غلامي به دو مقوله عشق و جنگ است . غلامي در نگاهش به جنگ آن را به عنوان يك پديده اجتماعي و انساني و نه مقدس معرفي مي كند و هرگز سعي نمي كند تا از دو گروه خير و شر بهره بگيرد . اصولا شخصيتهاي منفي در داستانهاي اين مجموعه يا اصلا وجود ندارند و يا حضورشان بسيار نامحسوس و كم رنگ است ؛ داستان دشمن ما شايد بهترين نمونه براي اين موضوع باشد . نوع نگاه غلامي به جنگ اگر در كشور ما بي سابقه نباشد لااقل كم سابقه است و اين شايد مهمترين ويژگي مجموعه فعلا اسم ندارد باشد . اما داستانهاي غلامي كه بر اساس عشق روايت شده اند نيز غالبا روايتگر عشقي ممنوع و غير عادي و حتي آميخته با جنسيت است . تلفيق اين دو موضع – عشق و جنگ – در اين مجموعه خود مي تواند مورد بحث قرار گيرد . هرچند كه به نظر مي رسد غلامي در انتخاب فرم و نوع روايت در داستانهايي كه به موضوع جنگ مي پردازند موفق تر عمل كرده است و اين داستانها به طور كلي از پرداخت بهتري نسبت به داستانهاي ابتداي كتاب برخوردارند .
اما در اين مجموعه با يك داستان بسيار خوب هم برخورد مي كنيم و آن داستان در امتداد پل مي باشد . برخلاف نظر بسياري از دوستان كه پوتينهاي يك نعش را بهترين داستان مجموعه فعلا اسم ندارد مي دانند ، من معتقدم در داستان در امتداد پل غلامي بهترين فرم را براي قصه اي نو و بكر بر مي گزيند و يك داستان خوب را به خواننده خود تقديم مي كند . در فعلا اسم ندارد شايد با يك داستان شاهكار و يا ماندگار برخورد نكنيم ، اما به نظر مي رسد غلامي در تدارك خلق چنين اثري باشد . مجموعه هاي بعدي غلامي اين علامت سوال را برطرف خواهند كرد .

لينک مطلب | 12:00 AM